ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

164

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

و رعيت خود را اصلاح كرده‌اى و هيچ‌وقت از كارهاى خود غافل مباش ، زيرا غفلت موجب پشيمانى است و هيچ‌گاه اميد بسلامت خود نداشته باش ، مگر وقتى كه مردم از ستم تو در امان باشند و در كارى كه خود اجازه انجام آن را مىدهى ديگرى را عقوبت نكن و از گذشتگان عبرت گير و گذشته را در نظر داشته باش و سلامتى خود را حفظ كن ، پيروزى با تو خواهد بود ؛ « او گفت : راستى پايه كار و اساس اصلاح امور است و دروغ دردى است كه بهركس نازل شد ، از او دست بردار نيست و او را به بدبختى مىكشاند و آن‌كس كه اجل و مرگ را در نظر داشته باشد خود را اصلاح خواهد كرد و هركس خود را كثيف ( ناپاك ) نگاهدارد نزديكانش هم از او متنفرند ؛ « او گفت : هركس دنبال عيوب مخفى مردم و برادران و دوستان خود باشد ، هيچ‌گاه بزرگى نخواهد يافت و مردم خود را موظف مىدانند كه او را ذليل و حقير سازند و هركس در سرزنش ديگران زياده‌روى كند ، مردم از زنده ماندن او بيزارند و هركس كه بميرد مردم او را ستايش نمايند و مرده او محبوب‌تر از زنده كسى است كه مردم از او بد گويند ؛ « او گفت : هركس با پادشاه ( مقصود صاحب قدرت است ) درافتد قبل از اجلش خواهد مرد و هر سلطان محترم و زمامدارى كه با مردم بازارى نزاع و كشمكش كند ، آبروى خود را برده است و هر سلطانى كه بامور كوچك و بىاهميت تمايل داشته و عشق ورزد مردن برايش بهتر است ؛ « او گفت : هركس در حب دنيا اسراف نمايد ، فقير خواهد مرد و هركس قناعت داشته باشد ، بىنياز مىميرد و آن‌كس كه در آشاميدن شراب اسراف نمايد ، در طبقه مردمان پست شمرده مىشود و هركس مرد حسودانش كم مىشوند ؛ « او گفت : حكمت موجب افتخار كسانى است كه سابقه خانوادگى ندارند و طمع موجب ذلتى است كه خلاص از آن ممكن نيست و لئامت شرف انسان را از بين مىبرد و جان انسانى را در معرض تلف قرار مىدهد ؛